تقابل قدرت ها در سوریه چقدر واقعی به نظر میرسد؟

تقابل قدرت ها در سوریه چقدر واقعی به نظر میرسد؟

بیان اینکه همه جنگها به بهانه ی اغاز شده است  شاید بدون اساس و پایه نباشد. ممکن برای اثبات این امر صد ها نمونه وجود داشته باشد و شاید همین امر موجب شده باشد تا کلازویتز نظریه پرداز جنگ، ان را "ادامه سیاست به شکل دیگر" عنوان نماید.  جای دوری نمیرویم و برای اثبات ادعای مان جنگ های قرن 21 خودمان را مرور میکنیم: حمله امریکا به افغانستان به بهانه دستگیری بن لادن انجام گرفت و حمله به عراق به بهانه از بین بردن تسلیحات شمیایی به وقوع پیوست. این دو شاید از مثال های بارزی باشد که نه بن لادنی گرفتار گردید و نه سلاح شمیایی در قلمرو صدام حسین یافت شد. اما دست نیافتن به آن اهداف بهانه ای موجب نشد تا دامنه ی جنگ کوتاه تر گردد و یا هم حمله کنندگان از انجام ماموریت شان پشیمان گردیده باشد بلکه برعکس با هزار دروغ و توطئه کار شان را توجیه نمودند و دامنه جنگ را وسعت بیشتری بخشیدند. هدف خشنودی شرکای استراتژیک و نیز فراهم نمودن مشتریان ملیاردی برای مجتمع های صنعتی و نظامی بود و بس.  صد البته از میان این شر خیزی، خیری هم به مردم افغانستان رسید تا خود را از چنگال حکومت وحشت و بربریت نجات دهند.

اما در حال حاضر جنگ یا همان "ادامه سیاست به شکل دیگر"  و به  بهانه ای جدید تر،  ممکن یکبار دیگر خود را در قضیه سوریه به نمایش بگذارد.  به بهانه ای اینکه غوطه شرقی در حومه دمشق مورد حمله گازهای شمیایی قرار گرفته است و اینکار توسط رژیم بشار اسد انجام یافته است. جنگ افروزان برای اینکه وجهه خود را به عنوان منادیان آزادی و نیز مدافعان حقوق بشر در جهان به نمایش بگذارد ممکن است ادامه چنین سیاست را با استفاده از گزینه نظامی به پیش ببرد تا همگان خیال نمایند که غربی ها حاضر است برای حفظ جان بشر، حیات سربازان خود را به خطر می اندازند. آقای ترامپ لحظاتی پس از حمله شمیایی، اسد را "حیوان" خواند و از تبعات احتمالی آن هشدار داد. متعاقب آن حملات موشکی بر پایگاه های اسد در حمص و نیز پایگاه تی 3 در پالمیرا  صورت گرفت که تلفات انسانی نیز به همراه داشت. امریکا و شرکای غربی و منطقه ای آن از احتمال حملات گسترده تر بر ضد رژیم ابشار اسد خبر دادند. در جانب مقابل دولت روسیه که شریک استراتژیک سوریه محسوب میشود، هشدار امریکا را بی پاسخ نگذاشت و تاکید کرد " موشک های شکلیک شده نه تنها رهگیری و نابود خواهد شد بلکه پایگاه های پرتاپی شان نیز شناسایی و مورد حمله قرار خواهند گرفت". البته آقای ترامپ که خود فعال کشتی کج است از آنهایی نیست که کم بیاورد و در جواب روسها در تویترش نوشت که "دولت بشار اسد منتظر موشک های بهتر، تازه تر و نیز هوشمند تر باشد". لحظاتی بعد از از این بگو مگو ها ناوهواپیمابر امریکایی با چندین کشتی جنگی راهی خاورمیانه شد و در مقابل نیز نیروهای رزمی بشار اسد و نیز نیروهای روسی مستقر در دو پایگاه حمیمیم و نیز طرطوس به حالت اماده باش کامل درامده است.  

در نگاه نویسنده  این تهدید ها بیشتر جنبه تبلیغاتی  دارد و هدف آن نه جنگ تمام عیار و  رویارویی میان دو قدرت بزرگ بلکه برای استفاده داخلی و نیز زهر چشم گرفتن از قدرت های منتطقه ای مانند ایران میباشد. در زیر چرایی ان را به تفصیل بیان خواهیم کرد. دولت آقای ترامپ اکنون با تغییرات و جابجایی گسترده مواجه بوده است و در حال حاضر نیز با انتقادهای تند داخلی  مواجه میباشد. از میان اعضای دسته اول کابینه تا به حال این سومین مشاور امنیت ملی و دومین وزیر خارجه میباشد که در اداره رییس جمهور امریکا جا خوش کرده است. احتمال  دارد در همین روزهای نزدیک کرسی جنرال متیس در وزارت دفاع نیز به کسی دیگر محول گردد. همچنان، اداره رییس جمهور ترامپ تا هنوز نتواسته است خود را از رسوایی راشن گیت یا همان پیروزی با کمک روسها تبرئه نماید. آمریکا برای فرافگنی و نیز دور نمودن توجهات افکار عمومی و رسانه ها از اختلافات درون کابینه ای و نیز اثبات نداشتن ارتباط مخفی ترامپ  با دولت روسیه، به مانورهای نظامی و بیانیه های تهدید آمیز روی اورده است. در ضمن باید گفت که  روی اصلی این تهدید ها متوجه روسیه نیست بلکه هدف اصلی تهدید و ترساندن ایران است تا دست از ماجراجویی در منطقه بردارد. برای آمریکا و لابی صهیونیست ها، امنیت ملی اسرائیل از خطوط قرمز محسوب میشود و ایجاد هلال شیعی از تهران تا مرزهای اسرائیل را به هیچ وجه قابل قبول نمیداند. دیده شد که در حملات اخیر بیشتر نظامیان ایرانی و نیز مستشاران نظامی آنها مورد حمله قرار گرفتند و کشته شدند. همچنان با نزدیک شدن به تاریخ 12 ماه می و پایان مهلت چهار ماهه ترامپ مبنی بر خروج از برجام، تا به حال تغییری در کوتاه امدن ایران و تسلیم شدن به خواست های اصلاحی آمریکا به چشم نمیخورد. این تهدیدات ممکن پیامی صریح به رژیم ایران باشد که در صورت عدم همکاری نه تنها با الغای برجام مواجه خواهد بود بلکه با پیامد های بد تر از آن مانند گزینه نظامی نیز سر و کار خواهد داشت. هدف بعدی ممکن دندان گرگ نشان دادن به بشار اسد باشد. حال که جغرافیای حاکمیت اسد روز به روز گسترش پیدا میکند و جنگجویان تحت حمایت غرب و آمریکا را  را یکی پس از دیگری از صحنه بیرون میراند، امریکا میخواهد با این تهدید ها نشان دهد که این جغرافیا بیش از این گسترش پیدا ننماید و حلقه را بر شرکای انها تنگتر نسازد و بهانه ای باشد برای ادامه حضور انها در منطقه و در سوریه.

بااینکه رسانه ها از احتمال تقابل قدرت های جهانی در خاک سوریه سخن میراند و نیز آرایش نظامی طرفهای رقیب نیز اینگونه به نظر میرسد ولی به دلایل چند، این رویارویی دور از واقعیت به نظر میرسد: اول، چنانچه امنیت اسرائیل هدف اصلی این مانور ها باشد، حضور نظامی ایران در سوریه و از همه مهمتر در لبنان، احتمال اسیب دیدن اسرائیل را در صورت وقوع درگیری بیشتر خواهد کرد. اسرائیل و امریکا احتمالا تا جایی پیش نخواهد رفت تا کار به انجا برسد. دوم، چنانچه هدف مقابله با ایران و و جلوگیری از نفوذ منطقه ای آن باشد سالهاست که امریکا استفاده از گزینه نظامی بر ضد ایران را کنار گذاشته و رویکرد جلوگیری نرم را با استفاده از فشارهای اقتصادی در پیش گرفته است. سوم، قدرت های جهانی مانند چین که اکنون در یک جنگ تجاری با امریکا به سر میبرد نیز طرفدار رویارویی قدرت ها در خاک سوریه نیست. اخیرا دیده شد که در جریان تلاش های ناموفق امریکا در  شورای امنیت برای صدور قطع نامه بر ضد دولت سوریه، چین رای ممتنع داده است. چهارم، ظاهرا شرکای محلی آمریکا مانند عربستان امادگی خود را برای شرکت در جنگ در صورت وقوع آن بیان داشته است اما  بعید به نظر میرسد تا اقتصاد این کشور از عهده یک جنگ دیگر در کنار جنگ یمن برآید. پنجم، امریکا که خود در جنگ افغانستان درگیر است و در یک سر درگمی ملال اوری گرفتار گردیده است دور از انتظار خواهد بود تا خود را در یک جنگ تمام عیار دیگری درگیر نماید. ششم، همانطوریکه بهار عربی و سقوط حاکمیت ها در جهان عرب منتج به آنارشی و سپس ظهور داعش گردید، نبود بدیل مناسب برای رژیم بشار اسد و تبدیل شدن سوریه به پناهگاه هراس افگنان قدرت ها را قبل از آغاز درگیری به فکر فرو خواهند برد. هفتم، همین اکنون کشورهای اروپایی از عهده مهاجران عمدتا سوری برامده نمیتواند  و چنانچه جنگی به وقوع بپیوندد حجم مهاجرت چند برابر خواهد شد که خود از فاکتور های بازدارندگی جنگ میباشد. روزهای اینده وضعیت را دقیق تر بیان خواهد کرد.

برچسبها: سیاست خاورمیانه

صفحه رسمی شریف حضوری ...