نشست علمی در پیوند به حملات اخیر طالبان بر مناطق هزاره نشین

نشست علمی در پیوند به حملات اخیر طالبان بر مناطق هزاره نشین

29 عقرب 1397 ه. ش، دانشگاه جنوب آسیا، شهر دهلی جدید، کشور هندوستان

در راستای روشنی اندازی نسبت به قضایای افغانستان و نیز اگاهی بخشی به افکار عامه و محافل دانشگاهی از تراژدی سوزناک حمله طالبان بر مناطق امن مرکزی، مخصوصا ولسوالی های خاص ارزگان، مالستان و جاغوری، گفتمان علمی تحت عنوان "تهاجم بر مناطق امن: بازتابها و عواقب" به همت دانشجویان جنوب آسیا و سایر دانشگاه های دهلی در تالار کنفرانس دانشگاه جنوب آسیا در شهر دهلی برگزار گردید. سخنرانان این گفتمان را هر یک آقای دکتر راوی کومار ، استاد جامعه شناسی دانشگاه جنوب آسیا، آقای دکتر شرینیواس بورا، استاد حقوق بین الملل در دانشگاه جنوب آسیا و آقای شریف حضوری، دانشجوی دکترای روابط بین الملل در دانشگاه جواهر لعل نهرو تشکیل میدادند. دانشجویان از دانشگاه های مختلف دهلی، دانشجویان از اقوام مختلف افغانستان و دانشجویان از چندین کشور عضو در سازمان سارک در این کنفرانس شرکت کرده بودند.

زمانیکه ساعت تالار 2:45 بعد از ظهر را به وقت محلی نشان میداد، مجری برنامه به جایگاه رفت و با خواندن مقدمه ای برنامه گفتمان را به صورت رسمی آغاز نمود. مجری که خود بانو و دانشجوی هندی بود از اهمیت افغانستان در سیاست منطقه و جهان یاد کرد. او عنوان کرد که موضوعات مطروحه در مورد افغانستان معمولا متمرکز بر تروریسم، قاچاق اسلحه، صلح و مذاکره با مخالفان مسلح بوده است و از این میان به مناطق امن در مرکز افغانستان که ماوا و سرزمین هزاره هاست کمتر پرداخته شده و گاها از دیده ها پنهان مانده است. مجری در ادامه مقدمه اش افزود که نقاط مرکزی افغانستان در 17 سال گذشته از آرامش کامل برخوردار بوده است و به یمن همین آرامش، هزاره ها توانسته است بر آموزش فرزندان شان همت گمارده و مکاتب و مدارس زیادی را اعمار نمایند.او در ادامه صحبت هایش و با اشاره به حوادث اخیر در ارزگان خاص، جاغوری و مالستان افزود که اینک این مناطق امن مورد دستبرد تروریست ها و طالبان قرار گرفته است. با بیان این مطلب و در ادامه مقدمه، خانم مجری، هدف گفتمان را بررسی زوایا و پیامدهای حمله طالبان بر مناطق مرکزی افغانستان عنوان کرد. او سخنرانان را یکی یکی به جایگاه دعوت کرد و از آقای شریف حضوری خواست تا گفتمان را مدیریت نماید.

در آغاز، آقای حضوری ضمن خوشامد گویی به سخنرانان و شرکت کنندگان محفل، از سازماندهندگان این گفتمان نیز تشکر کرد. او که خود یکی از سه سخنران اصلی گفتمان بود، بحث خود را بدون ذکر مقدمه آغاز نمود.ایشان صحبت های خود را در سه محوراساسی ساختار بندی کرده بود. قسمت اول صحبت های او را بررسی اجمالی حوادث اخیر در مناطق مرکزی تشکیل میداد. او از چگونگی اتفاقات اخیر، از دفاع نیروهای مردمی، از شهید و زخمی شدن مردم، از آوارگی و بیجا شدن مردم، از بی توجهی حکومت و از رشادت های جوانان کابل مبنی بر تظاهرات شبانه در کابل یاداوری نمود. او بخش دوم صحبت هایش را با این جمله آغاز کرد: که "بدون بررسی تاریخی روابط هزاره ها با قدرت" نمیتوان علت حمایت هزاره ها را از نظام پسا بن و انهم با پرداخت هزینه های سنگین کنونی به بررسی نشست. برای همین امر، ایشان تاریخ مدرن افغانستان را به شش دوره مهم تاریخی تقسیم بندی کرد و دوره 2001 تا کنون را درخشان ترین دوره برای هزاره ها دانست. در ادامه تقسیم بندی دوره های تاریخی و بررسی روابط هزاره ها با قدرت در هریک از این دوره ها، ایشان ابتدا به دوره ماقبل 1893 اشاره کرد که هزاره ها دارای یک قلمرو و سرزمین مستقل بوده و از استقلال نسبی برخوردار بوده است. دوره دوم را ایشان سالهای 1893 تا 1919 نامید که به بیان او، هزاره ها دوران گریز از قدرت را از سر گذراند. ایشان افزود که در این دوره به دلیل قتل عام گسترده، بیجا شدنها، به بردگی کشیده شدن و فروخته شدن هزاره ها توسط عمال حکومتی، هزاره ها سرخورده شدند و به کلی از قدرت و حکومت فاصله گرفتند. دوره سومی را ایشان سالهای 1919 تا 1992 یاد نمود که رابطه هزاره ها با قدرت مخلوطی از گریز و تعامل با قدرت بوده است. او از تعامل هزاره ها با امان الله خان به دلیل برنامه ها وسیاست های همه شمول اش یاد کرد و اینکه چگونه هزاره ها او را در جنگ قدرت با نادر خان همراهی نمودند نیز یاد آور شد. او از تعامل دیگر هزاره ها با قدرت در دهه دموکراسی سالهای 1963 تا 1973 یاداور شد که به صورت گسترده در انتخابات پارلمانی شرکت کردند و برای اولین بار به پارلمان نماینده فرستادند. همچنین به دلیل سیاست های سرکوب نادرخان، هاشم خان و شاه محمود، در سالهای 1929 تا 1963، ایشان تعامل هزاره ها با قدرت را در این سالها گریز از قدرت نامید. سالهای 1992 تا 2001 را آقای حضوری دوره چهارم نامید که در آن هزاره ها سیاست تقابل با قدرت را در پیش گرفتند. ایشان علت این تقابل را نادیده گرفته شدن توسط سران مجاهدین و عدم توازن در تقسیم منابع سیاسی و اقتصادی دانست. سالهای پس از 2001 تا اکنون را ایشان دوره پنجم نامید و عنوان کرد که این دوره درخشان ترین دوره در تاریخ تعامل هزاره ها با قدرت بوده است. او قانون اساسی مدرن، به رسمیت شناخته شدن مذهب، هویت و تعداد جمعیت هزاره ها را از عواملی دانست که موجب شده است تا این مردم تعامل و همکاری نزدیک با مرکز قدرت داشته باشد و در هر حالت از نظام سیاسی کنونی حمایت نماید. به باور او، در این دوره هزاره ها با رشد چشم گیر در عرصه آموزش و پرورش و تحول در اجتماع انسانی شان مواجه بوده است که در هیچ یک از دوره ها شاهد آن نبوده است. به همین دلیل هزاره ها حاضر نیستند که این دوره شکوفایی و تکامل را به راحتی از دست دهند و به همین سبب تا آخرین نفس در مقابل دشمنان شان خواهند جنگید. به باور ایشان همین حمایت همه جانبه از دموکراسی، نظام دموکراتیک و فضای آزاد توسط هزاره ها موجب شده است که مخالفان مسلح به مناطق شان یورش ببرد و فضای صلح کنونی نا امن نماید. ایشان در جمع بندی قسمت دوم صحبت هایش افزود که سیر تاریخی نشان داده است که تعامل هزاره ها با قدرت و حمایت آنان از حکومت مرکزی زمانی بیشتر بوده است که حکومت ها و حاکمان با عدل و قسط رفتار نموده است. در طرف دیگر زمانی که مراکز قدرت با استبداد، خود رایی و خودکامگی رفتار نموده است، هزاره ها یا راهکار گریز از قدرت و یا هم تقابل با آن را در پیش گرفته است. قسمت سوم و آخر صحبت های آقای حضوری را پیامدهای حمله بر مناطق مرکزی در صورت عدم حمایت دولت از انان تشکیل میداد. ایشان تاکید کرد که مستولی شدن نا امیدی و یاس، خارج شدن قلمرو های بیشتر از دستان حکومت مرکزی، احتمال رادیکال شدن و مسلح شدن هزاره ها، احتمال تشدید نزاع های قومی و برگشت افغانستان به گذشته سیاه و تاریک، نمونه هایی هستند که احتمال وقوع ان در آینده خواهند رفت.

دکتر راوی کمار سخنران بعدی بود که در جایگاه قرار گرفت و شروع به ایراد سخن نمود. ایشان با تکیه بر اندیشه های انتقادی از رفتار و سیاست های ایالات متحده در افغانستان انتقاد کرد و عنوان داشت که پالیسی و سیاست های ان کشور منجر به بهبود اوضاع در افغانستان و منطقه نشده است. او از هدر رفتن پولهای هنگفت به بهانه کمک به افغانستان سخن راند و از حیف و میل شدن آن توسط تفنگسالاران و سرمایه دار شدن آنان از این رهگذر یاد نمود. او بحران کنونی در افغانستان و بدتر شدن اوضاع را ناشی از منافع متضاد کشورهای قدرتمند جهان و منطقه دانست. در ادامه و با اشاره به ناامنی در مناطق مرکزی، ایشان نیات سوء رییس جمهور غنی را در این زمینه نیز بی تاثیر ندانست. به باور او، اشرف غنی تلاش میکند تا با نا امن کردن این مناطق از بانک های رای رقبای خویش کاسته و اسباب پیروزی خود را در انتخابات آینده فراهم سازد.

دکتر شرینیواس بورا سخنران اخر بود که از جنبه حقوق بین الملل به موضوع پرداخت. او با اشاره به دو مفهوم حقوق بشردوستانه و حق دخالت جهت نگهداری از جان غیر نظامیان عنوان کرد که در صورت حمله بر غیر نظامیان این وظیفه دولت آن کشور است تا امنیت جان و مال شهروندان خویش را تضمین نماید. او افزود در صورتیکه دولت مذکور توان دفاع از شهروندان خود را نداشته باشد، وظیفه جامعه جهانی و سازمانهای جهانیست تا با دخالت ملکی و نظامی، شهروندان تحت خطر را نجات دهند. ایشان افزود که در رابطه با ساکنان مناطق مرکزی افغانستان که زیر تهدید طالبان قرار دارند، دولت مرکزی وظیفه دارد تا از جان و مال انها حمایت لازم نماید و در صورت ناتوانی و اغماض دولت، نیروهای امریکایی و بین المللی حاضر در افغانستان وظیفه دارند تا به کمک انان شتافته و انان را از شرایط دشوار مرگ و زندگی نجات دهند.

جلسه پرسش و پاسخ اخرین بخش از گفتمان را تشکیل میداد که با استقبال گسترده شرکت کنندگان مواجه شد. و در اخیر در حالیکه ساعت سالن کنفرانس 4:30 بعد از ظهر را نشان میداد، گفتمان به پایان رسید و شرکت کنندگان به جایگاه پذیرایی که قبلا تدارک دیده شده بود راهنمایی گردید.

صفحه رسمی شریف حضوری ...